آلوپسی آندروژنتیک (طاسی با الگوی مردانه و زنانه)

آلوپسی آندروژنتیک چگونه دیده می شود؟

در مردان، ریزش اغلب با عقب رفتن تدریجی خط رویش در شقیقه ها یا کم پشت شدن ناحیه تاج سر شروع می شود. با پیشرفت بیماری ممکن است این دو ناحیه گسترده تر شوند و در بعضی افراد به هم برسند.

در زنان، الگو بیشتر به شکل بازتر شدن فرق سر و کاهش تراکم در بخش مرکزی و بالای سر دیده می شود. خط رویش جلوی سر در بسیاری از زنان حفظ می شود، هرچند الگوی ریزش می تواند بین افراد متفاوت باشد. طاسی کامل در زنان مبتلا به ریزش موی الگودار بسیار کمتر از مردان دیده می شود.

آلوپسی آندروژنتیک در زنان

در ریزش موی الگودار زنانه، کاهش تراکم معمولا بیشتر در قسمت مرکزی و بالای سر دیده می شود و فرق سر به تدریج بازتر به نظر می رسد. در بسیاری از زنان خط رویش جلوی سر تا حد زیادی حفظ می شود.

وجود این نوع ریزش مو الزاما به معنی بالا بودن سطح هورمون های مردانه نیست. با این حال، اگر کاهش تراکم مو با علائمی مانند قاعدگی نامنظم، پرمویی، آکنه شدید یا سایر نشانه های افزایش آندروژن همراه باشد، بررسی پزشکی برای مشکلات هورمونی از جمله سندرم تخمدان پلی کیستیک می تواند لازم باشد.

آلوپسی آندروژنتیک در مردان

در مردان، الگوی ریزش معمولا با عقب نشینی خط رویش در شقیقه ها، کاهش تراکم در تاج سر یا ترکیبی از این دو مشخص می شود. شدت و سرعت پیشرفت بیماری در افراد مختلف یکسان نیست و حتی اعضای یک خانواده ممکن است الگوی متفاوتی داشته باشند.

در برخی مطالعات مشاهده ای، میان آلوپسی آندروژنتیک مردانه و بعضی مشکلات متابولیک، قلبی یا پروستات ارتباط آماری گزارش شده است. این ارتباط ها به معنی رابطه علت و معلولی نیستند و داشتن ریزش موی الگودار به تنهایی نشان دهنده ابتلا به این بیماری ها نیست.

آلوپسی آندروژنتیک از چه سنی شروع می شود؟

شروع بیماری به شرایط فرد بستگی دارد. در مردان ممکن است اولین نشانه ها از اواخر نوجوانی یا اوایل بزرگسالی ظاهر شوند و احتمال بروز آن با افزایش سن بیشتر شود.

در زنان، شروع در میانسالی و سال های نزدیک یا پس از یائسگی شایع تر است، اما امکان آغاز آن در سنین پایین تر نیز وجود دارد.

شروع زودرس به تنهایی تشخیص آلوپسی آندروژنتیک را قطعی نمی کند. اگر ریزش مو ناگهانی، بسیار سریع، لکه ای یا همراه با علائم غیرعادی پوست سر باشد، باید علت های دیگر نیز بررسی شوند.

علت آلوپسی آندروژنتیک چیست؟

علت آلوپسی آندروژنتیک ترکیبی از استعداد ژنتیکی و پاسخ فولیکول های مو به عوامل هورمونی است. در فولیکول های مستعد، چرخه رشد مو به تدریج تغییر می کند و فرایندی به نام مینیاتوری شدن رخ می دهد؛ یعنی موهای جدید در چرخه های بعدی ظریف تر، کوتاه تر و کم تراکم تر می شوند.

نقش DHT در ریزش مو

دی هیدروتستوسترون یا DHT در آلوپسی آندروژنتیک مردانه نقش شناخته شده ای دارد. نکته مهم این است که مشکل لزوما بالا بودن مقدار DHT در خون نیست؛ حساسیت ژنتیکی فولیکول های مو به آندروژن ها نیز اهمیت دارد.

در زنان، سازوکار بیماری پیچیده تر است و نقش آندروژن ها در همه افراد به یک اندازه روشن نیست. بنابراین نمی توان هر مورد ریزش موی الگودار زنانه را صرفا به بالا بودن DHT نسبت داد.

نقش ژنتیک در آلوپسی آندروژنتیک

آلوپسی آندروژنتیک یک صفت ساده نیست که فقط از پدر یا فقط از مادر به ارث برسد. ژن های متعددی در استعداد ابتلا به آن نقش دارند و سابقه خانوادگی فقط یکی از عوامل موثر بر احتمال بروز بیماری است.

ژن AR که در عملکرد گیرنده آندروژن نقش دارد، یکی از ژن های مرتبط با آلوپسی آندروژنتیک است، اما تنها عامل ژنتیکی این بیماری محسوب نمی شود. به همین دلیل از روی وضعیت موی یک عضو خانواده نمی توان با قطعیت آینده ریزش موی فرد دیگری را پیش بینی کرد.

آلوپسی آندروژنتیک چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص معمولا با بررسی شرح حال و معاینه پوست و مو شروع می شود. پزشک به الگوی کاهش تراکم، سابقه خانوادگی، مدت و سرعت پیشرفت، وضعیت پوست سر و تفاوت ضخامت تارهای مو توجه می کند.

در برخی موارد، تریکوسکوپی یا بررسی پوست سر با بزرگ نمایی می تواند به تشخیص کمک کند. این بررسی به ویژه برای افتراق ریزش موی الگودار از بعضی انواع دیگر ریزش مو مفید است.

آزمایش خون برای همه افراد مبتلا به آلوپسی آندروژنتیک ضروری نیست. اگر شرح حال یا معاینه احتمال مشکلاتی مانند اختلال تیروئید، کمبودهای تغذیه ای، مشکلات هورمونی یا علت دیگری را مطرح کند، پزشک ممکن است آزمایش های هدفمند درخواست کند.

درمان آلوپسی آندروژنتیک

هدف درمان معمولا کند کردن روند ریزش، حفظ موهای موجود و در برخی افراد افزایش نسبی تراکم مو است. پاسخ افراد به درمان متفاوت است و هیچ روش واحدی برای همه مناسب نیست.

انتخاب روش درمان باید بر اساس نوع و شدت ریزش مو، جنس، سن، مدت بیماری، وضعیت سلامت، داروهای مصرفی و شرایط فردی انجام شود.

ماینوکسیدیل

ماینوکسیدیل موضعی یکی از درمان های شناخته شده برای ریزش موی الگودار در مردان و زنان است. پاسخ به این درمان بین افراد متفاوت است و اثر آن معمولا به ادامه مصرف وابسته است.

نوع فرآورده، غلظت و نحوه مصرف باید بر اساس شرایط فرد، دستور محصول و نظر پزشک یا داروساز مشخص شود. این مقاله جایگزین تجویز پزشکی فردی نیست.

فیناستراید و درمان های هورمونی

فیناستراید خوراکی یکی از داروهای نسخه ای مورد استفاده برای آلوپسی آندروژنتیک مردانه است و می تواند در برخی مردان سرعت ریزش مو را کاهش دهد.

این دارو دارای محدودیت ها و عوارض احتمالی است و نباید بدون ارزیابی پزشک مصرف شود. در زنان نیز انتخاب داروهای هورمونی یا ضد آندروژن نیازمند بررسی دقیق شرایط فردی است و موضوع بارداری یا امکان بارداری اهمیت ویژه دارد.

PRP، لیزر کم توان و مزوتراپی

PRP در بعضی مطالعات با بهبود تراکم مو در افراد مبتلا به آلوپسی آندروژنتیک همراه بوده است، اما روش آماده سازی، تعداد جلسات و پروتکل های مورد استفاده در مطالعات مختلف یکسان نیستند. بنابراین بهتر است این روش به عنوان یک گزینه کمکی با سطح شواهد متفاوت نسبت به درمان های اصلی در نظر گرفته شود.

برای برخی دستگاه های نور یا لیزر کم توان نیز شواهدی از تاثیر بر رشد مو وجود دارد، اما کیفیت شواهد و پاسخ افراد یکسان نیست.

در مورد مزوتراپی نیز مطالعاتی وجود دارد، اما ترکیبات تزریقی و روش اجرا بسیار متنوع هستند و در حال حاضر نمی توان یک پروتکل واحد را برای همه افراد توصیه کرد.

کاشت مو برای آلوپسی آندروژنتیک

کاشت مو می تواند برای بعضی افراد مبتلا به آلوپسی آندروژنتیک که بانک موی مناسب و الگوی ریزش قابل ارزیابی دارند، یکی از گزینه های بازسازی نواحی کم پشت باشد.

کاشت مو علت زمینه ای آلوپسی آندروژنتیک را درمان نمی کند و جلوی ادامه ریزش موهای طبیعی اطراف گرافت ها را نمی گیرد. به همین دلیل بررسی روند ریزش و برنامه درمانی بلندمدت اهمیت دارد.

در حال حاضر در صفحه خدمات کاشت مو در کلینیک آریان روش FUE به عنوان روش مورد استفاده معرفی شده است. مناسب بودن کاشت، ظرفیت بانک مو، تعداد تقریبی گرافت و نتیجه قابل انتظار باید برای هر فرد پس از ارزیابی مشخص شود.

آیا آلوپسی آندروژنتیک درمان قطعی دارد؟

آلوپسی آندروژنتیک یک وضعیت مزمن و پیشرونده است. بنابراین بهتر است به جای عبارت «درمان قطعی»، درباره کنترل روند ریزش، حفظ موهای موجود و بهبود احتمالی تراکم صحبت شود.

درمان های دارویی می توانند در بسیاری از افراد روند ریزش را کاهش دهند و در برخی بیماران باعث افزایش تراکم شوند، اما میزان پاسخ و دوام نتیجه بین افراد متفاوت است.

کاشت مو نیز در افراد مناسب می تواند تراکم ظاهری نواحی مشخص را افزایش دهد، اما ریزش موهای طبیعی و غیرکاشته شده ممکن است در آینده ادامه پیدا کند.

چه زمانی برای ریزش مو باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر الگوی ریزش مو تدریجی و مشخص نیست، بهتر است آلوپسی آندروژنتیک را خودسرانه تشخیص ندهید. ریزش ناگهانی یا شدید، ایجاد نواحی کاملا خالی و گرد، درد یا سوزش پوست سر، قرمزی و پوسته ریزی قابل توجه، ایجاد اسکار یا ریزش ابرو و موهای بدن می توانند نیازمند بررسی دقیق تر باشند.

در زنان، همراهی ریزش مو با قاعدگی نامنظم، پرمویی یا علائم هورمونی دیگر نیز می تواند دلیل مناسبی برای ارزیابی پزشکی باشد.

همچنین اگر قصد شروع داروی نسخه ای، درمان تزریقی یا کاشت مو دارید، بهتر است ابتدا علت و نوع ریزش مو مشخص شود.

تفاوت آلوپسی آندروژنتیک با سایر انواع ریزش مو

هر ریزش مویی آلوپسی آندروژنتیک نیست. آلوپسی آره آتا، تلوژن افلوویوم، بعضی بیماری های التهابی یا اسکاری پوست سر و مشکلات هورمونی یا تغذیه ای می توانند الگو و درمان متفاوتی داشته باشند.

برای آشنایی با دسته بندی گسترده تر این مشکلات می توانید مقاله انواع آلوپسی و تفاوت آن ها را مطالعه کنید.

جمع بندی

آلوپسی آندروژنتیک یک نوع شایع ریزش موی الگودار است که تحت تاثیر عوامل ژنتیکی و هورمونی ایجاد می شود و الگوی آن در مردان و زنان تفاوت دارد. تشخیص درست اهمیت زیادی دارد، زیرا همه انواع ریزش مو ناشی از آلوپسی آندروژنتیک نیستند.

پس از مشخص شدن نوع ریزش، می توان درباره درمان های دارویی، روش های کمکی یا در افراد منتخب کاشت مو تصمیم گرفت. نتیجه هر روش به شرایط فردی وابسته است و انتخاب درمان باید بر اساس ارزیابی پزشکی انجام شود.